Druki rocznych deklaracji podatkowych w pozycji „Identyfikator podatnika” nakazujÄ… dokonać wyboru pomiÄ™dzy numerem NIP i PESEL. Wybór jest bardzo istotny, szczególnie w przypadku deklaracji skÅ‚adanych przez Internet bez e-podpisu, gdyż bÄ™dzie on wpÅ‚ywaÅ‚ na ilość danych, które wyÅ›wietlÄ… siÄ™ do podpisania deklaracji. JednoczeÅ›nie posÅ‚ugiwanie siÄ™ numerem NIP, który nie jest już aktualny - czyli nie sÅ‚uży do identyfikacji podatnika, spowodować może odrzucenie deklaracji wysyÅ‚anej przez Internet.

Uwaga!

Za podanie prawidłowego identyfikatora w deklaracji odpowiada wyłącznie podatnik. Błąd w tym zakresie (posługiwanie się nieobowiązującym już numerem NIP) stanowi podanie nieprawdy w deklaracji podatkowej i może być podstawą ukarania podatnika.

Sankcja za błędy

Z dniem 1 wrzeÅ›nia 2011 r. zmianie ulegÅ‚y przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i pÅ‚atników. Zgodnie z nowym brzmieniem identyfikatorem podatkowym jest: 

• numer PESEL - w przypadku podatników bÄ™dÄ…cych osobami fizycznymi objÄ™tymi rejestrem PESEL nieprowadzÄ…cych dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej lub niebÄ™dÄ…cych zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usÅ‚ug; 
• NIP - w przypadku pozostaÅ‚ych podmiotów podlegajÄ…cych obowiÄ…zkowi ewidencyjnemu.

Konsekwencje karne poniesie z pewnoÅ›ciÄ… osoba, która nie wiedzÄ…c, że powinna posÅ‚ugiwać siÄ™ numerem NIP – konsekwentnie posÅ‚ugiwać siÄ™ bÄ™dzie numerem PESEL. Należy uznać, że numerem NIP posÅ‚uży siÄ™ zarówno podatnik, który prowadzi dziaÅ‚alność gospodarczÄ… i równoczeÅ›nie pobiera Å›wiadczenia od pÅ‚atnika, jak i podatnik, który uzyskuje jedynie zarobki z tytuÅ‚u tej dziaÅ‚alnoÅ›ci. PÅ‚atnik powinien w takim przypadku uzyskać informacjÄ™ o statusie podatnika i prawidÅ‚owym identyfikatorze dla celów podatkowych.

Na przykład

Kowalska pracuje w ZUS i prowadzi dziaÅ‚alność gospodarczÄ… opodatkowanÄ… liniowo. Dla celów umowy o pracÄ™ posÅ‚ugiwać siÄ™ bÄ™dzie numerem NIP. Zarówno na PIT-36, jak i na PIT-36L posÅ‚uży siÄ™ nadanym jej numerem NIP (ponieważ go posiada).

Numerem NIP musi posÅ‚ugiwać siÄ™ również podatnik podatku VAT, zarówno czynny jak i zwolniony podmiotowo – jeżeli jest zarejestrowany jako podatnik zwolniony lub podatnik czynny. Zatem rejestracji dla celów NIP (posÅ‚ugiwanie siÄ™ tym numerem) odbywać siÄ™ powinno również, gdy podatku tego jeszcze nie trzeba pÅ‚acić, niemniej dokonaÅ‚o siÄ™ wstÄ™pnie rejestracji dla celów tego podatku. Jeżeli podatnik nie dokonuje zgÅ‚oszenia dla celów VAT jako zwolniony, a wystÄ™puje w roli podatnika – numerem NIP nie musi siÄ™ posÅ‚ugiwać.

Na przykład

Kowalski rozpoczyna najem prywatny lokalu mieszkalnego. Poza tym uzyskuje przychody ze stosunku pracy. Mimo tego, że Kowalski w ramach umów najmu wystÄ™puje jako podatnik VAT, to nie dokonuje on rejestracji dla celów podatku (zwolnienie podmiotowe do 150 tys zÅ‚ sprzedaży opodatkowanej). PosÅ‚uguje siÄ™ nadal numerem PESEL.

Uwaga!

Podatnik lub pÅ‚atnik, który wbrew obowiÄ…zkowi nie podaje numeru identyfikacji podatkowej lub podaje numer nieprawdziwy dopuszcza siÄ™ wykroczenia skarbowego na podstawie art. 81 ustawy kodeks karny skarbowy.

Podatnik nie może używać numeru NIP nadanego mu dotychczas, jeżeli obecnie nie stosuje on już tej formy identyfikacji. W deklaracji podatkowej składanej za rok 2011 musi podjąć decyzję, czy powinien wpisać NIP czy PESEL.

Na przykład

W zeznaniu za 2010 r Kowalski złożył PIT-37 (jedna umowa o pracę). W roku 2011 nadal uzyskuje on wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę. W deklaracji PIT-37 za 2011 (składanej do końca kwietnia 2012 r.). posługiwać będzie się on numerem PESEL.

Rejestracja dla celów NIP

Podmioty obowiązane do posługiwania się numerem NIP obowiązane są dokonywać zgłoszeń identyfikacyjnych oraz aktualizacyjnych.

Standardowo wniosek o nadanie numeru NIP sporządzany jest na CEiDG-1. NIP-1 służy wyłącznie podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą a niebędącym przedsiębiorcami.

Za osobÄ™ fizycznÄ… prowadzÄ…cÄ… dziaÅ‚alność gospodarczÄ… przyjmuje siÄ™ osobÄ™ fizycznÄ… bÄ™dÄ…cÄ… przedsiÄ™biorcÄ… w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.) i innÄ… osobÄ™ fizycznÄ… prowadzÄ…cÄ… dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek w celu osiÄ…gniÄ™cia zysku oraz osobÄ™ fizycznÄ… prowadzÄ…cÄ… indywidualne gospodarstwo rolne (art. ustawa o statystyce publicznej).