Pożytek publiczny

Działalność pożytku publicznego może być prowadzona przez następujące rodzaje jednostek:

• organizacje pozarzÄ…dowe czyli niebÄ™dÄ…ce jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziaÅ‚ajÄ…ce w celu osiÄ…gniÄ™cia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadajÄ…ce osobowoÅ›ci prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw (np. fundacja, stowarzyszenie),
• osoby prawne i jednostki organizacyjne dziaÅ‚ajÄ…ce na podstawie przepisów o stosunku PaÅ„stwa do KoÅ›cioÅ‚a Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku PaÅ„stwa do innych koÅ›cioÅ‚ów i zwiÄ…zków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolnoÅ›ci sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmujÄ… prowadzenie dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego;
• stowarzyszenia jednostek samorzÄ…du terytorialnego

DziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… pożytku publicznego jest dziaÅ‚alność spoÅ‚ecznie użyteczna, w sferze nastÄ™pujÄ…cych zadaÅ„ publicznych:

• pomocy spoÅ‚ecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;
• zapewnienia zorganizowanej opieki byÅ‚ym żoÅ‚nierzom zawodowym, którzy uzyskali uprawnienie do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom;
• dziaÅ‚alnoÅ›ci charytatywnej;

• podtrzymywania tradycji narodowej, pielÄ™gnowania polskoÅ›ci oraz rozwoju Å›wiadomoÅ›ci narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
• dziaÅ‚alnoÅ›ci na rzecz mniejszoÅ›ci narodowych;
• ochrony i promocji zdrowia;
• dziaÅ‚ania na rzecz osób niepeÅ‚nosprawnych;
• promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostajÄ…cych bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
• upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz dziaÅ‚alność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
• dziaÅ‚alnoÅ›ci wspomagajÄ…cej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiÄ™biorczoÅ›ci;
• dziaÅ‚alnoÅ›ci wspomagajÄ…cej rozwój wspólnot i spoÅ‚ecznoÅ›ci lokalnych;
• nauki, edukacji, oÅ›wiaty i wychowania;
• krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i mÅ‚odzieży;
• kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji;
• upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
• ekologii i ochrony zwierzÄ…t oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
• porzÄ…dku i bezpieczeÅ„stwa publicznego oraz przeciwdziaÅ‚ania patologiom spoÅ‚ecznym;
• upowszechniania wiedzy i umiejÄ™tnoÅ›ci na rzecz obronnoÅ›ci paÅ„stwa;
• upowszechniania i ochrony wolnoÅ›ci i praw czÅ‚owieka oraz swobód obywatelskich, a także dziaÅ‚aÅ„ wspomagajÄ…cych rozwój demokracji;
• ratownictwa i ochrony ludnoÅ›ci;
• pomocy ofiarom katastrof, klÄ™sk żywioÅ‚owych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicÄ…;
• upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
• dziaÅ‚aÅ„ na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i wspóÅ‚pracy miÄ™dzy spoÅ‚eczeÅ„stwami;
• promocji i organizacji wolontariatu;
• dziaÅ‚alnoÅ›ci wspomagajÄ…cej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarzÄ…dowe.

Działalności pożytku publicznego nie prowadzą:

• partie polityczne;
• zwiÄ…zki zawodowe i organizacje pracodawców;
• samorzÄ…dy zawodowe;
• fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb PaÅ„stwa lub jednostka samorzÄ…du terytorialnego, chyba że:
  • przepisy odrÄ™bne stanowiÄ… inaczej,
  • majÄ…tek tej fundacji nie jest w caÅ‚oÅ›ci mieniem paÅ„stwowym, mieniem komunalnym lub mieniem pochodzÄ…cym z finansowania Å›rodkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub
  • fundacja prowadzi dziaÅ‚alność statutowÄ… w zakresie nauki, w szczególnoÅ›ci na rzecz nauki;
• fundacje utworzone przez partie polityczne;
• kluby sportowe bÄ™dÄ…ce spóÅ‚kami dziaÅ‚ajÄ…cymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889, z późn. zm.).

Za darmo czy odpłatnie

Statutowa dziaÅ‚alność organizacji pozarzÄ…dowej, w części obejmujÄ…cej dziaÅ‚alność pożytku publicznego, nie jest dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… gospodarczÄ… w rozumieniu przepisów Prawa dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej i może być prowadzona jako:

• dziaÅ‚alność nieodpÅ‚atna (gdy Å›wiadczenie na podstawie stosunku prawnego usÅ‚ug odbywa siÄ™ bez pobrania wynagrodzenia, nawet tylko w postaci zwrotu równowartoÅ›ci poniesionych kosztów), lub
• dziaÅ‚alność odpÅ‚atna (gdy wynagrodzenie jest pobierane; jest niÄ… również sprzedaż towarów lub usÅ‚ug wytworzonych lub Å›wiadczonych przez osoby bezpoÅ›rednio korzystajÄ…ce z dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego, w szczególnoÅ›ci w zakresie rehabilitacji oraz przystosowania do pracy zawodowej osób niepeÅ‚nosprawnych, a także sprzedaż przedmiotów darowizny na cele prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego).

Dochód z dziaÅ‚alnoÅ›ci odpÅ‚atnej pożytku publicznego sÅ‚uży wyÅ‚Ä…cznie realizacji zadaÅ„ należących do sfery zadaÅ„ publicznych lub celów statutowych.

Działalność odpłatna stanowi mimo wszystko działalność gospodarczą, jeżeli:

• wynagrodzenie jest w odniesieniu do dziaÅ‚alnoÅ›ci danego rodzaju wyższe od tego, jakie wynika z kalkulacji bezpoÅ›rednich kosztów tej dziaÅ‚alnoÅ›ci, lub
• wynagrodzenie osób fizycznych z tytuÅ‚u zatrudnienia (praca, zlecenie, dzieÅ‚o, licencje itp.) przy wykonywaniu statutowej dziaÅ‚alnoÅ›ci nieodpÅ‚atnej oraz dziaÅ‚alnoÅ›ci odpÅ‚atnej przekracza 1,5-krotność przeciÄ™tnego wynagrodzenia miesiÄ™cznego w sektorze przedsiÄ™biorstw ogÅ‚oszonego przez Prezesa GÅ‚ównego UrzÄ™du Statystycznego za rok poprzedni (w 2008 obowiÄ…zywaÅ‚a kwota za rok 2007 czyli 2888,20 zÅ‚).

Nie można prowadzić odpÅ‚atnej dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego i dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej w odniesieniu do tego samego przedmiotu dziaÅ‚alnoÅ›ci.  Prowadzenie nieodpÅ‚atnej i odpÅ‚atnej dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego wymaga rachunkowego wyodrÄ™bnienia tych form dziaÅ‚alnoÅ›ci w stopniu umożliwiajÄ…cym okreÅ›lenie przychodów, kosztów i wyników, z zastrzeżeniem przepisów o rachunkowoÅ›ci. TakÄ… samÄ… zasadÄ™ stosuje siÄ™ w przypadku organizacyjnego wyodrÄ™bnienia dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego.