Polec znajomym

Spadek

Do spadku wchodzÄ… w chwili nabycia spadku wszelkie skÅ‚adniki majÄ…tkowe, wszelkie prawa, a także wszelkie zobowiÄ…zania (np. z tytuÅ‚u kredytu). Ze wzglÄ™du na wspólność majÄ…tkowÄ… małżeÅ„skÄ… majÄ…tek spadkodawcy jest z reguÅ‚y w poÅ‚owie wÅ‚asnoÅ›ciÄ… jego współmałżonka. Dziedziczeniu podlega jedynie udziaÅ‚ ½ w majÄ…tku wspólnym, reszta to wÅ‚asność małżonka nie objÄ™ta spadkiem.

Reklama

Spadek nabyć można w sposób prosty – czyli caÅ‚ość i majÄ…tku i zobowiÄ…zaÅ„, albo z dobrodziejstwem inwentarza – czyli z zastrzeżeniem, że zobowiÄ…zania nabywane sÄ… tylko do wysokoÅ›ci aktywów.

Oświadczenie o nabyciu spadku składa się przed sądem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Jeżeli oświadczenie takie nie zostanie złożone w terminie pół roku od daty śmierci, to automatycznie następuje stwierdzenie nabycia spadku wprost.

Majątek można nabyć na wiele sposobów:

  • poprzez ustanowienie spadkodawcy w testamencie;
  • poprzez dziedziczenie ustawowe (z mocy ustawy);
  • w ramach zachowku;
  • na podstawie zapisu;
  • w drodze zabezpieczenia dziadków spadkodawcy znajdujÄ…cych siÄ™ w niedostatku.

Jako spadkodawcę powołać można jedną albo więcej osób. W przypadku powołania kilku osób udziały tych osób w spadku określa testament, a w braku decyzji przyjmuje się, że udziały są równe. Nie można powołać spadkodawcy pod warunkiem albo z zastrzeżeniem terminu (zastrzeżenie warunku lub terminu, uczynione przy powołaniu spadkobiercy testamentowego, uważane jest za nie istniejące; jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia spadkobierca nie zostałby powołany, powołanie spadkobiercy jest nieważne; zasad tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed śmiercią).

Po wydaniu przez sąd postanowienia o nabyciu spadku należy spadek podzielić, gdyż przed podziałem wszyscy spadkobiercy posiadają udziały w każdym przedmiocie wchodzącym w skład spadku. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne.

Podstawowe pojęcia

Testament to oświadczenie woli, w którym spadkobierca decyduje o losie jego majątku na wypadek śmierci. Decyzje te są ograniczone w praktyce przez prawo do zachowku spadkobierców dziedziczących z mocy ustawy.

Dziedziczenie ustawowe to ustalony prawem porządek dziedziczenia (kolejność i udziały w spadku) majątku, który nie był objęty testamentem.

Podstawienie to ustanowienie spadkobiercy, który wchodzi w miejsce osoby, która nie mogła albo nie chciała zostać spadkobiercą.

Wydziedziczenie to pozbawienie prawa do zachowku. Można zostać wydziedziczonym za postÄ™powanie wbrew woli spadkodawcy postÄ™puje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia spoÅ‚ecznego, dopuszczenie siÄ™ wzglÄ™dem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyÅ›lnego przestÄ™pstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolnoÅ›ci albo rażącej obrazy czci, albo za uporczywie nie dopeÅ‚nianie wzglÄ™dem spadkodawcy obowiÄ…zków rodzinnych. Dzieci wydziedziczonego majÄ… prawo do zachowku.

Zapis to wynikający z testamentu nakaz dla spadkobiercy dokonania świadczenia majątkowego na rzecz określonej osoby, często dotyczy on konkretnych składników majątkowych. Zapisobiercę można również obciążyć tzw. zapisem dalszym, na rzecz kolejnej osoby. Zapis może być warunkowy albo z zastrzeżeniem terminu (np. gdy ukończy 18 lat).

Polecenie to wynikający z testamentu nakaz dla spadkobiercy albo zapisobiercy określonego działania, ale taki nakaz, który nikogo nie czyni wierzycielem, tzn. że nikt nie będzie mógł żądać niczego od danej osoby. Wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy.

Zachowek to prawo do spadku osobom: zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, które dziedziczyłyby z mocy ustawy, ale nie dziedziczą ze względu na treść testamentu. Prawo to obejmuje 1/2 udziału spadkowego, jaki przypadałby z mocy ustawy, albo 2/3 udziału (trwale niezdolni do pracy albo małoletni). Z zachowku można wydziedziczyć.

Zrzeczenie dziedziczenia to zawarta w formie aktu notarialnego umowa pomiędzy spadkodawcą a przyszłym spadkobiercą, która obejmuje również zstępnych spadkobiercy, chyba że umowa stanowi inaczej.

dziedziczenie testamentowe

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2005-09-19

data modyfikacji: 2012-04-10

Zobacz także

InterpretacjeStawki podatkuDeklaracje podatkoweOdpowiedzi redakcji

e-Porady – czytaj za darmo!

e-porady

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Spadek po śmierci ojca a podatek2012-05-14 11:50:34

Niedawno zmarł mój ojciec, który był żonaty dwa razy, bo pierwsza żona zmarła. Ja i moje rodzeństwo dziedziczymy po nim mieszkanie, lecz chcemy się odpisać, aby mieszkanie zostało na jego drugą żonę, która chce nas spłacić. Do jakiej grupy podatku...

Odpowiedź

Podatek dochodowy przy otrzymaniu spadku2012-03-26 13:10:03

W 2008 roku zmarła moja Babcia. 28 października 2010 roku po rozprawie sądowej stwierdzenia nabycia spadku moje rodzeństwo (w związku ze śmiercią Taty) oraz wujostwo (wszyscy w I linii pokrewieństwa) zostaliśmy współwłaścicielami nieruchomości po Babci. Zgłosiliśmy do Urzędu Skarbowego odpowiedni...

Odpowiedź

Podatek od spadku i darowizn2012-02-20 14:12:50

Moja mama zmarła w 2011 roku. Na mocy testamentu po jej śmierci zostałem powołany do całości spadku, którym było własnościowe mieszkanie spółdzielcze, w którym mieszkała i zameldowana była tylko mama. Zgodnie z wolą zmarłej mieszkanie sprzedałem, a 2/3 kwoty przekazałem...

Odpowiedź

Przejdź do darmowej bazy e-porad

Reklama